Bağdat Caddesi’nin dünya markası kimliğine katkı sağlayan mimari eserlerden biri daha tarihe karışmak üzere. Çiftehavuzlar’da bulunan ve 1950’li yılların sonlarına doğru inşa edildiği bilinen villa, rantın cazibesine daha fazla direnemeyerek kentsel dönüşüme teslim oldu.
Yapının yerinde, Anadolu Yakası’ndaki çok sayıda inşaat projesine dev araç filosuyla hazır beton sağlayan Akbeton firması tarafından yeni bir iş merkezi yükselecek. Zemin üzerinde 6, toplamda ise 9 kat olarak planlanan yapı, bölgenin mimari siluetine yeni bir görünüm kazandırmaya hazırlanıyor.
SEDA ELYILDIRIM YAZIYOR
Kent araştırmacısı kimliğiyle gerçekleştirdiği titiz çalışmalarla tanınan Seda Elyıldırım, söz konusu yapının yıkımıyla ilgili sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda şu değerlendirmelerde bulundu: “Kadıköy’ün eski konut dokusundan günümüze ulaşan nadir örneklerden biri olan Bağdat Caddesi No: 228’deki yapı da yıkılıyor. Villa, Çiftehavuzlar’ın belleğinde uzun yıllar Batı Dilleri Lisan Merkezi olarak yer etmiş bir yapı. Dün villanın son kez fotoğraflarını çektim. Yan cephesinde, tıpkı binanın kendisi gibi modernist çizgilere sahip bir kuş evi olduğunu da daha önce fark etmemiştim.
Evin 1960’lı yıllarda yapıldığını tahmin ediyorum. Semtin eskilerine sorduğumuzda, 1970’li yıllarda bir doktorun ailesiyle birlikte bu evde yaşadığını anlattılar. Evin oğlu, o dönem yaklaşık 100 metre ileride bulunan İlhami Ahmet Örnekal İlkokulu’nda okuyor; okul dönüşlerinde ise balkona çıkarak arkadaşlarına el salladığını hatırlıyorlar.
Evin sonraki döneminde ise farklı bir hikâyesi var. 1980’li yıllarda, yeraltı dünyasının tanınmış figürlerinden Abuzer Uğurlu’nun burayı Batı Dilleri Kurs Merkezi olarak işlettiğini biliyoruz. Bu kurs, kapanalı seneler olsa bile eski Çiftehavuzlar için bir mihenk taşı gibidir. Adres tarif edilirken ‘Batı Dilleri’ni geçince, Batı Dilleri’ne gelmeden’ gibi ifadelerle anılan bir konumu vardır. Ayrıca 10-15 yıl öncesine kadar bu yapının hemen sağında bahçeli, müstakil bir ev daha vardı. Tarz olarak yine bu eve benziyordu. Ağaçlardan görünmeyen bu evin arka bahçesinde bir süs havuzu ve bitkiler için yapılmış cam bir sera hatırlıyorum.
O evin ilk sahipleri ise Otis Asansörleri’nin Türkiye mümessili olan mühendis Selahattin Genç ve ailesiymiş. Ancak bu evin geçmişine dair anlatılanlar biraz hüzünlü. Ailede zamansız kayıplar ve büyük acılar yaşandığı söyleniyor. Ağaçlardan görünmeyen o şirin ev de 2012 yılında yıkıldı. (Tam yıkılırken fotoğraflarını çekmiştim ama üç gündür bilgisayar ve CD’lerde bulamıyorum. Günümüzde o evin yerinde camekanlı bir iş merkezi yükseliyor.)
Bir semtin hafızası da böyle böyle siliniyor. Bu gitmez dedim ama bu da gitti. Keşke bu evlerin ilk sahipleri, geçmişleri ve hikâyeleri hakkında daha fazla bilgi sahibi olabilsek. Bu notu buraya bir kayıt olarak bırakıyorum. Belki zaman içinde bu yapılar hakkında bilgi sahibi olan, hikâyelerini bilen birileri çıkar ve katkıda bulunur.”
