Çocuklarda bahar temizliği
Kış ayları sadece doğa için değil; insan ruhu, özellikle de bir çocuğun taze ruhu için bir içe çekilme dönemidir. Havaların soğumasıyla birlikte kısalan günler, ağırlaşan kıyafetler ve kaçınılmaz olarak dört duvar arasına sıkışan oyunlar, çocukların üzerinde fark edilmeyen, sessiz bir duygusal yük biriktirir. Biz yetişkinler bu durumu “kış mahmurluğu” olarak tanımlasak da çocuklar için bu, hapsolmuş bir enerji ve dışarı çıkmayı bekleyen yoğun bir duygu birikimidir. Bahar kapıyı çaldığında ise sadece evlerimizi havalandırmak, kışlıkları raflara kaldırmak yetmez; asıl büyük temizliği çocuklarımızın ruhunda, o birikmiş “kış enerjisini” tazeleyerek yapmamız gerekir.
Mini Kulüp Çocuk Evi olarak Caddebostan’daki bahçemizde kapılarımızı ilk açtığımız 1984 yılından bugüne, tam 42 baharın uyanışına şahitlik ettik. Her bahar, çocukların sadece kıyafetlerinin hafiflemediğini, bakışlarının ve hareketlerinin de özgürleştiğini gözlemledik. Okul öncesi dönemdeki bir çocuk için hareket, sadece fiziksel bir gelişim aracı değil, en temel duygu düzenleme mekanizmasıdır. Kış boyunca kapalı alanlarda, yapılandırılmış aktiviteler ve ekran uyarısıyla dolan zihinler, baharın gelişiyle birlikte adeta bir tahliye kanalına ihtiyaç duyar. Eğer bu enerji doğru kanallarla dışarı atılmazsa, karşımıza “hırçınlık” dediğimiz o meşhur kış sonu huzursuzlukları, odaklanma güçlükleri ve ani öfke patlamaları çıkar. Oysa çözüm, baharın sunduğu o uçsuz bucaksız serbestlikte gizlidir.
Bu “ruhsal bahar temizliğinin” ilk adımı, hareketle gelen sağalmadır. Bir çocuğun güneşin altında sınırsızca koşması, bir ağacın gövdesine tırmanmaya çalışması veya sadece çimlerin üzerinde yuvarlanması, kış boyu kaslarında biriken o statik gerginliği boşaltmasını sağlar. Koşarken atılan bir çığlık veya bahçede yankılanan bir kahkaha, çocuğun stres hormonlarını dengelerken yerine keşfetmenin verdiği dopamini koyar. Ancak bu temizlik sadece fiziksel hareketle sınırlı kalmamalıdır; duygusal bir havalandırmaya da ihtiyaç vardır. Bahçedeki çamur havuzunda bir “mutfak” kuran veya dökülen yapraklardan kendine bir krallık yaratan çocuk, aslında kışın biriktirdiği o hapsolmuşluk hissini doğanın materyalleriyle şekillendirerek dışarı atar.
Onlarca yıldır bahçemizde toprağa karışan binlerce çocuğun büyüme hikayesinden öğrendiğimiz en değerli ders şudur: Bir çocuk ne kadar kirleniyorsa, o kadar keşfediyordur; ne kadar yoruluyorsa, o kadar dinleniyordur. Bu bahar, evlerinizde yaptığınız o titiz temizliği bir kenara bırakın ve çocuğunuzun ruhundaki pencereleri açın. Bırakın rüzgârı yüzünde hissetsin, bırakın dizleri biraz çimen lekesi olsun ve bırakın güneşin sıcaklığı o kıştan kalan tüm huzursuzlukları eritip gitsin. Çünkü biliyoruz ki en iyi bahar temizliği, bir çocuğun özgürce aldığı o derin nefeste gizlidir.
Bu Bahar İçin Küçük Bir Öneri
Yazıyı bitirirken, Bağdat Magazin okurlarına küçük bir ev ödevi bırakalım: Bu hafta sonu hiçbir plan yapmadan, saati ve rotayı çocuğunuzun belirlediği bir “serbest keşif” saati yaratın. Yanınızda hiçbir teknolojik alet bulundurmadan, sadece bir büyüteç veya boş bir kutu alın; bırakın çocuğunuz kendi bahar temizliğini doğanın içinde, kendi hızıyla yapsın. O kutuya dolduracağı her taş ve her çiçek, aslında kıştan kalan yorgunluğun yerini alan birer neşe kaynağı olacaktır.
Psk. Arzu Turçalı
Mini Kulüp Çocuk Evi
